جناح موسوم به راست بعد از شكست در انتخابات دوم خرداد76 بفكر بازسازي ظاهر خود افتاده بود لذا دائم مي­گفتند اگر دكتر ولايتي كانديدا شده بود بخاطر ظاهر آراسته­تر و غيرمعمم بودن، شايد راي مي­آورد. آنها در انتخابات بعدي، مجلس را هم به رقيب واگذار كردند تا باور كنند كه مردم از آنها روگردان شده اند. تا اینكه گروه­هايي انقلابي و بدون تعصبِ حزبيِ جناح راست، از كنار اين جناح بيرون آمد كه به واقع از رويش­هاي انقلاب بود. و افرادي چون سليمي­نمين، چمران، زاكاني، شاگردان آقاي مصباح، كاشاني و غيره را به انقلاب معرفي كرد. اين جريان توانست در اوج اشتباهات استراتژيك اصلاحات بخاطر جدالهاي خسته كننده سياسي، اعتماد مردم را به خود جلب كند و بار ديگر مسير جريان قدرت را در كشور عوض كند. اين بيداري در بين اصولگرايان بعد از حدود ۶-۵ سال حاصل شد. ولي جمودي كه امروز در اصلاحات است هيچ نشاني از تغيير براي حركت به سمت اعتماد مردم ديده نمي­شود. بلكه برعكس اين روزها بدنبال تغيير راي مردم هستند و نه تغيير اشتباهات خودشان!

 ادامه اين جمود چگونه مي­شود؟

اينكه در اين انتخابات هيچ كدام از دو كانديداي اصلاحات حاضر نشد رسما و صراحتا زير كد جبهه مشاركت و يا كارگزاران برود(+) نشان از اين دارد كه اين گروه­ها از نگاه عقلاي قوم خود نيز مطرود شده­اند. اضافه بفرماييد كه اين تندروهاي اصلاحات نتوانستند كانديداي دلخواه خود را معرفي كنند بلكه مجبور شدند از كانديدايي كه به افكارشان نزديكتر است حمايت كنند. (قحط الرجال) در خوشبينانه­ترين حالت، شايد گروهي ميانه­رو و منطقي­تر طي سالهاي آتي از دل اين جريان خارج شود كه بتواند اين عَلم را سرپا نگه دارد ولي امروز هيچ نشاني براي آن ديده نمي­شود. بلكه نشانه هاي خروج از زير چتر شجره طيبه جمهوري اسلامي به چشم مي خورد.

 چرا ميرحسين موسوي راي نياورد؟

1-  گاهي در ريخت­شناسي آراي انتخابات، تحليل­هايي مي­بينم كه خيلي دور از پيچيدگي­هاي يك جامعه انساني است. واقعيت اين است كه نه مردم ايران همگي آرمان­گراي انقلابي و شاگرد عرفاني امام خميني هستند و نه همگي بنده شكم و ماديات هستند بلكه مردم تابعي از اين دو و دقيق­تر اينكه  تابعي از علما و امراي امروز خود مي­باشند.

در اين ميان هركدام از نامزدها كه به سمتي اصرار غيرمعقول داشته باشند از چشم توده مردم مي­افتند هرچند بهرحال به مذاق قشرهاي خاصي مطلوب باشند. بعبارت ديگر زير سوال بردن آرمانهاي انقلاب توسط ميرحسين و تاكيد حاميان او به شيوه­هاي تبليغي غربي باعث عدم اقبال توده مردم به او شد. غير از شواهد سابق مي­توانيد به تجمع 25خرداد ميدان آزادي حاميان او نگاهي كنيد؛ يقينا مي­توانيد ۷۰درصد آنها را يك قشر از جامعه با طرز فكر و گاهی پوشش يكسان جاي دهيد. يعني موسوي نتوانست با توده حداكثري مردم ارتباط برقرار كند. اينكه ميرحسين موسوي بجاي توضيح برنامه­هاي خود از آنها مي­خواهد كه كتاب حجيم برنامه­هايش را از اينترنت دانلود كنند نشان مي­دهد كه سطح تماس او چه كساني هستند.

2-  شايد از نظر قشري كه قبل از مناظرات، تصميم خود را براي حمايت از موسوي گرفته بودند ايشان در مناظره بسيار با وقار و ادب برخورد كرد و برنده شد ولي از نظر عامه مردم، موسوي در مناظره مقابل احمدي نژاد بخاطر انفعال، ضعف استدلال و عدم قدرت بيان، شكست خورده بود لذا بعد از مناظره كمتر كسي به حاميان جديد او اضافه شد.

3-  نكته ديگر اينكه عليرغم تاكيد بيش از حد موسوي، از نظر عامه مردم قابل قبول نبود كه احمدي­نژاد در سياست خارجه شكست خورده است. بلكه نشانه­هاي موفقيت احمدي­نژاد در سياست خارجه پر واضح ديده مي­شد.

4-  يكي از دلايل مهم شكست ايشان را هم مي­توان حمايت خاندان هاشمي از وي محسوب كرد. وي با اعلام اينكه به حمايت اقاي هاشمي افتخار مي­كند واقعا ثابت كرد ايشان ۲۰سال، نه فقط از سياست بلكه از مردم دور بوده و غرق گالري نقاشي خودش بوده است.

اين تحليل كاملي براي آراي موسوي نيست بلكه او اشتباهات ديگري هم داشت كه بنظر من چندان به چشم مردم نمي­آيد. ناشناس بودن براي جوانان يا بسته بودن فضاي سياسي زمان نخست وزيري وي و يا از اين قبيل هم در شكست او موثر نبوده است.

 چرا احمدي­نژاد اعتماد مردم را جلب كرد؟

دلايل زيادي براي راي بالاي احمدي­نژاد مطرح است ولي اينكه واقعا كدام موثرتر بوده و يا كداميك چشم مردم را بيشتر خيره كرد، واقعا كار پيچيده­اي است كه نبايد هر كس با شعار دلخواه خودش آن را توجيه كند. فراموش نكنيم كه ما با يك جامعه انسانيِ پيچيده و ملتي " شيعي ايراني" سر و كار داريم.

آنچه كه همه به آن اذعان دارند، در روستاها، رسيدگي به محرومان و فراموش شدگان 20سال اخير علت عمده است و در بين شهرنشينان نيز شعار مبارزه با مفاسد اقتصادي و تصريح به نام مفسدان اقتصادي بود. بعبارت ديگر اغلب مردم روحيه عدالت­خواهي و دست پاك او را برگزيدند.

بنظر من در جنگ نمودارها، توده مردم خيلي به موفقيت احمدي­نژاد توجه نمي­كردند بلكه تنها دنبال اين حس بودند كه دولت كوتاهي نكرده­است تا نتيجتا بتوانند به حرف دلشان كه همان صداقت و سادگي بود راي بدهند. تحليل دقيق­تر آراي احمدي­نژاد احتياج به يك بررسي علمي جدي دارد كه از سطح دانش بنده خارج است.

 چرا ركورد مشاركت در انتخابات شكسته شد؟

با طولاني شدن مدت تبليغات، فضاي جامعه به سمت تضاد حداكثري پيش رفت و اين فضاي تضاد حداكثري موجب شد حاميان هر كدام از كانديداها تمام تلاش خود را براي به ميدان آوردن دوستان، آشنايان و بستگان خود انجام دهند تا آنجا كه همه شما حتما تعداد زيادي را مي­شناسيد كه براي اولين بار در انتخاب شركت كردند و به احمدي­نژاد يا موسوي راي دادند و نتيجه آن شكوه 40ميليوني ايران عزيز شد.

 كروبي و رضايي هم كمي راست مي­گويند!

البته اين فضا باعث شد حاميان دو تفكر از ترس اينكه مبادا طرف مقابل راي بياورد گاهي از اولويت اول خود عبور كردند و به گزينه­اي كه احتمال انتخاب شدن داشت راي دادند البته من نمي­توانم تعداد آنها را تقريب بزنم ولي بهرحال عده­ي كمي اينگونه راي دادند لذا رضايي و كروبي كمي حق دارند بگويند كه هوادارن ما بيشتر بودند.

 ميرحسين حيف بود!

نكته آخر، اغتشاشات بعد از انتخابات است. ميرحسين كه قبل از انتخابات فردي انقلابي و متين نشان مي­داد در جريان انتخابات روز به روز اين صفات خود را بيشتر زير سوال برد تا اينكه امروز با حمايت امريكا و اسراييل به اغتشاشات شهري دامن مي­زند. وي در حالي كه مستندي براي اثبات تخلف 11 ميليوني ندارد(+) به سمتي پيش مي­رود كه ضمن تلخ كردن شيريني راي 40ميليوني و عزت ايرانی، آب به آسياب اسراييل و امريكا مي­ريزد. بهترين تحليل چرايي واكنش موسوي به نتيجه انتخابات را مي­توانيد (اينجا) از قول يكي از حاميان توكلي بعد از شكست توكلي در انتخابات بخوانيد كه چگونه سمپاتها باعث كاناليزه شدن نامزد انتخاباتي و عواقب آن مي­شوند.

نکته آخر اینکه سالهاست هنگام انتخابات، شهرستانی­ها جمله­ای را نقل می­کنند: "رییس­جمهور را تهرانی­ها انتخاب می­کنند." ظاهرا پایتخت­نشین­ها تحمل این را ندارند که یکبار هم رای شهرستانی­ها حاکم شود.